Аз ҳама муҳим, дар кишвари мо ҳам, бар асари бетафовутию фориғболию бепарвоию тамошобинию бетарафии ҷомеа шумори сарсупурдагону фидоиёни фарҳанги миллию ҷабҳаи рӯшангарӣ кам шудан мегирад ва камбуду дефитсити рӯшангарӣ ҳамоно бозори ҷаҳолату хурофотро гарм мекунад. Қатъи назар аз он ки рӯз ба рӯз шумори фидоиёну сарсупурдагону мудофеони фарҳанги миллӣ аз ҳисоби зиёиёни ватанӣ кам мешавад, ҳавсалаи миллат дар офаридани ин гуна ашхоси саршинос пир намегардад. Дигар ин ки дар деҳоту музофоти ҷумҳурӣ шумори ин гуна нафарони дилсӯзу ҷонфидо кам нест ва ин ҳолат моро ба ояндаи неки кишвар як дараҷа боварманд месозад, ҳарчанд ки мушкилоти тавлиду тарбияву сафарбарии қишри сарсупурдаву фидоии миллӣ ҳанӯз ба як барномаи ҷиддии фарогири расмию давлатӣ табдил наёфтааст. Месазад, ки дар ин масъала ҷиддӣ фикр кунем ва роҳҳои тарбияи неруҳои фидоию сарсупурдаи миллиро пайдо ва ҷиҳати амалӣ намудани он тадбирҳои судманд андешем.
Ба ин тариқ, дар бораи сарсупурдагону фарҳангиёну зиёиёну рӯшангарони музофотию деҳотӣ матолибе иҷмолӣ тадвин кардаву чоп ҳам кардаем, махсусан, перомуни фарҳангиёни ноҳияи Панҷи вилояти Хатлон. Ин дафъа роҷеъ ба шахсияти дигари арзандаи музофотӣ, ки на аз тариқи айнию ҳузурӣ, балки танҳо аз тариқи телефонию савтию овозӣ бо ӯ ошноӣ дорам, чанд ҳарфе мезанам. Исми ин дӯсту бародари ғайриҳузурии мо акаи Беҳзод Саидмуродов аст.
Ахиран, 21 марти соли ҷорӣ телефон карда, ба муносибати ҷашни Наврӯзи бостонӣ табрикам кард. Ногуфта намонад, акаи Беҳзод, ки боре ҳам ӯро надидаам ва танҳо аз тариқи телефонӣ суҳбат кардаам, тули ин солҳо чандин маротиба занг зада, дар имтидоди тамоси телефонӣ ҳолу аҳвол мепурсад, аз навигариҳои минтақа мегӯяд, матолиби хондаашро дар миён мегузорад, ҳусну қубҳи мақолоти илмию оммавии моро ошкор месозад, маслиҳат медиҳад, аз дастовардҳои миллат менозад, ба қаҳрамонону сарсупурдагони миллат арҷ мегузорад ва саранҷом бар мабнои мавқеъгирии миллӣ бар пешрафту шукуфоии ватан таъкид меварзад. Ростӣ, пеши чунин шахсияте хиҷолатзада мешавам. Охир, ин андоза ба Ватан, Миллат ва Фарҳанги миллӣ садоқату самимият дорад, ки ногуфтанӣ. Наход як фарҳангии музофотӣ тамос бигираду ба ифтихори Наврӯз табрикам кунаду мо дар баробари некию хайрхоҳиҳои ӯ сукут варзем. Ин буд, ки роёнаро рӯшан ва чидани ҳуруфро шуруъ кардам.
Устод Беҳзоди Саидмурод зодаи Панҷакати бостонӣ ва сокини феълии ноҳияи Қубодиёни қадимист. Аз рӯйи иттилооти аввалияи мо, мавсуф пас аз хатми факултаи филологияи тоҷики Институти педагогии ба номи Т.Г.Шевченко (ҳозира Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ) як муддат дар соҳаи садову симо минҳайси хабарнигору муҳарриру ровӣ фаъолият карда, бар асари гирифториҳою мушкилоти хонаводагӣ нимаи дуюми солҳои навадуми садаи бист ба ноҳияи Қубодиён бармегардад ва ҳирфаи ифтихории омӯзгориро идома медиҳад. Ҳангоми таҳсилу кор дар пойтахт бо чеҳраҳои номдори илму маорифу фарҳангу адаби ватанӣ монанди Ниёз Сафарович Сафаров (муовини аввали Вазири маорифи вақти Ҷумҳурии Тоҷикистон), Абдураҳмон Абдуманнон (адабиётшинос ва мунаққиди варзидаи ватанӣ), Мирсаид Миршакар (Шоири халқии Тоҷикистон), Ҷалол Икромӣ (Нависандаи халқии Тоҷикистон), Лоиқ Шералӣ (Шоири халқии Тоҷикистон), Бозор Собир (шоири номдори миллӣ), Гулназар (Шоири халқии Тоҷикистон), Кароматулло Олимзода (академики Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон), шодравон Иброн Шарифович Шарифов (доктори илми фалсафа, профессор), равоншод Суҳроб Ибронович Шарифов (собиқ директори Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, доктори илмҳои сиёсӣ, профессор), Фарҳод Раҳимӣ (академики Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон) ва дигарон ошноӣ пайдо карда, аз мактаби одамияту маърифату фарҳангу илми фидоиёни миллӣ сабақ омӯхтааст. Акаи Беҳзоди Саидмурод то имрӯз тамосу алоқаҳои фарҳангию бародариро бо шахсиятҳои варзидаи ватанӣ идома медиҳад.
Тайи фаъолияти омӯзгорӣ дар муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии ноҳияи Қубодиён шогирдони зиёдеро дар руҳияи ватандӯстию озодагӣ ва фарҳангпарварию миллатшиносӣ тарбия намудааст. То имрӯз рисолати пурифтихори тарбиятиро бар уҳда дорад ва дар самти маорифпарварии музофотӣ саҳми арзанда мегузорад.
Тавре ки болотар ишора шуд, бо устод Беҳзоди Саидмурод чанд соли пеш аз тариқи телефон ошно шудам. Тахмин панҷ ё шаш соли пеш устод Беҳзод рақами телефони маро аз нависандаи маъруфи ӯзбекзабони тоҷик устод Сулаймон Эрматов пайдо карда, бо банда тамос гирифт. Аз он замон то имрӯз устод Беҳзод бо даст додани имконот ҳатман тамос мегирад ва аз боби масъалаҳои доғу ҳассоси замон гуфтугӯ, дақиқтараш, дарди дил мекунад. Устод ҳар дафъаи тамос суханро аз таоруфоти муқаррарӣ шуруъ карда, ҳудуди як соат доир ба масъалаҳои муҳимми рӯз, ки дар маводи рӯзномаву маҷаллоти ватанӣ тайи муддатзамони муайян иттифоқ афтодаанд, маълумот медиҳад. Гоҳе устод тамос гирифта, атрофи масъалаҳои ҳассоси замонӣ, ифтихороти миллӣ ва мушкилоти ҳувиятӣ суҳбат мекунад. Зиёд ҳарф намезанад ва мекӯшад, ки бештар мусоҳибро шунавад ва пасон нуқтаназарашро дар қиёс бо андешаҳои дигарон баён созад.
Тибқи шунидам, устод Беҳзоди Саидмурод ҳар ҳафта, рӯзи ҷумъа ҳамроҳи чанд нафар дӯсту ҳамназар дар назди дукони рӯзномафурӯшӣ ҷамъ омада, рӯзномаву ҳафтаномаҳои навро харидорӣ намуда, чанд соатро ба мутолеаву баррасии муҳтавои матолиби матбуоти даврии ватанӣ сипарӣ месозад. Акнун тасаввур кунед, ки чанд нафар зиёии саршиноси деҳотию музофотӣ рӯзи ҷумъаи ҳар ҳафта дар назди дукони фурӯши рӯзномаву маҷаллоти ноҳиявӣ ҷамъ омада, нашароти тозаи ҷумҳуриро харидорӣ намуда, сари муҳтавою мундариҷоти маводи интишоротӣ бо ҳам суҳбат меороянд. Дар ҳоле ки дар марокизи ҷумҳурӣ дигар харидорию мутолеаву баррасии маводи матбуоти даврӣ барвақт аз муд баромадааст ва танҳо як теъдоди хеле маҳдуд ва ба истилоҳ, солмандони дар низоми шуравӣ одаткарда рӯзномаву ҳафтаномаҳои заруриро харидорӣ карда, мутолеа мекунанду бас. Ҷомеаи ба истилоҳ, газетхону газетхаридор акнун ҷойро ба ҷомеаи интернетӣ ва маҷозӣ додааст. Дигар ҷомеа аз тариқи сомонаву расонаҳои электронӣ иттилооту маводи зарурӣ ва дархостиашро пайдову мутолеа мекунад. Ин аст, ки ҷойи матбуоти даврӣ (газетаву рӯзномаву ҳафтаномаву моҳномаву фаслномаву маҷаллот)-ро интернет, расонаву медиаҳои маҷозӣ ва шабакаҳои иҷтимоӣ гирифтааст. Хулоса, имрӯз дар садри қишри газетахону газетахаридор, бешубҳа, устод Ҷамолиддин Саидзода қарор дорад, ки панҷшанбеи ҳар ҳафта ба бинои Маҷмааи фурӯши рӯзномаву маҷаллот (ГЖК) рафта, теъдоди зарурии рӯзномаву ҳафтаномаҳоро харидорӣ намуда, як рӯзи тамом -- аз саҳар то бегоҳро ба муруру мутолеаи матолиби матбуоти даврии расмию мустақили ватанӣ сипарӣ мекунад. Илова бар ин, устод Саидзода ҳамасола ба ҳафтаномаву маҷаллаҳои хуби соҳавӣ бо шумули ҳафтаномаи “Адабиёт ва санъат” ва Маҷаллаи миллии “Садои Шарқ” обуна мешавад, ки ин гуна ибтикороти инфиродии ихтиёриро танҳо дар замони шуравӣ мушоҳида мекардему халос. Ростӣ, дигар ин гуна шахсияти азхудгузаштаро аз куҷо пайдо карда метавонем? Дар зимн, чанд моҳи қабл рӯзноманигори варзидаи миллӣ Раҳимаи Аъзам акси устод Ҷамолиддин Саидзодаро аснои газетахонӣ дар нақлиёти ҷамъиятӣ бардошта, дар саҳифаи фейсбукиаш гузошта буд. Дар воқеъ, устод Саидзода ва Саидзода барин шахсиятҳои рӯзномахону ҳафтаномахаридор дар кулли ҷумҳурӣ ангуштшуморанд, аммо ҳастанд ва аз вуҷуду ҳузури фаъоли худ дар фазои иттилоотию фикрию мадании ватанӣ дарак медиҳанд.
Бармегардем ба мавзуи асосии матлаб. Аз баъзе ҳолдонҳои музофотӣ шунидаам, ки устод Беҳзоди Саидмурод ҳам монанди устод Саидзода нақшаву барномаи хуберо ҷур карда, ҳар ҳафта тибқи он амал мекунад. Аз рӯйи муқаррароти нақшавӣ, ҷумъаи ҳар ҳафта аз почта ва ё дукони рӯзномафурӯшӣ рӯзномаву ҳафтанома мехараду як рӯзи дарозро ба мутолеаву мурури онҳо сипарӣ мекунад. Чун матолибу маводи рӯзномаву ҳафтаномаву маҷаллаҳоро мутолеа мекунад, ҳамроҳи дӯстону ҳампешагону ҳамназарон ва ба истилоҳ, сарсупурдагони фарҳанги миллӣ давр музофоти ҷумҳурӣ дар хусуси мазмуну мундариҷоти мавод гап мекушояд ва ҳамин тур, суҳбат ба як маҳфили фарҳангӣ бадал мешавад.
Ҳангоми тамоси телефонӣ аз одоби сухангӯйӣ, тарзи таоруфи самимӣ, шеваи суҳбатороӣ, сабки такаллуми ширини тоҷикӣ, дидгоҳи бадеию эстетикӣ, мавқеъгирии миллӣ ва сатҳи отифати баланди инсонии устод Беҳзод дар ҳайрат мемонам: бо отифати баланд, самимияти хос ва тоҷикияти том суҳбат мекунад, роҳату осон ва дар айни замон бамавқеъ, батартиб ва бамаънӣ ҳарф мезанад, гӯиё аз рӯйи матни китоб сатрҳоро пайдарпай, мутавозин, муназзам ва музайян қироат мекунад. Дар ҷараёни ҳар суҳбати телефонӣ, аз ҷумла тайи муколимоти ахирии савтӣ устод Беҳзод боифтихор таъкид мекунад, ки аксҳои Қаҳрамонони Тоҷикистон Садриддин Айнӣ, Бобоҷон Ғафуров, Мирзо Турсунзода, Эмомалӣ Раҳмон, Нусратулло Махсус ва Шириншо Шотемурро дар утоқи корӣ ва манзили шахсӣ нигоҳ медорад ва бо номи шахсиятҳои мондагори таърихи миллӣ Устод Рӯдакӣ, Ҳаким Фирдавсии Тӯсӣ ва Носири Хусрави Қубодиёнӣ ифтихор карда, ононро чеҳраҳои ифтихорофарини миллӣ мешуморад. Ба назари устод Беҳзод, маънавияти миллӣ ва ифтихорофаринии ватанӣ бевосита бо исми қаҳрамонону фидоиёни мондагори болоӣ бастагӣ доранд.
Умедворам, ки рӯзе хидмати устод мерасам ва ӯро дар диёрашон мулоқот мекунам. Мо, дар воқеъ, мадюни шахсиятҳои фарҳангие назири устод Беҳзоди Саидмуродем. То замоне ки дар гӯшаву канори кишвар чунин шахсиятҳо ҳузури фаъол доранд, фарҳанги миллӣ қудрату тавони муқовимату мубориза алайҳи кулли таҳоҷумоти мафкуравию фарҳангиро дошта метавонад. То замоне ки ин гуна афрод дар деҳоту музофоти Ватан ба сар мебаранд, фарҳанги миллӣ масунияту иммунитет дорад ва ҳар қадар ба ин гуна афрод беаҳамиятӣ мешавад, ҳамон қадар раванди беҳувиятию хирадситезию ноогоҳию худбохтагию таассубу хурофот дар ҷомеа решадор мегардад ва руҳи озодиву истиқлолро заиф ва мунтаҳо, миллатро дар тангнои бадбахтӣ гирифтору нафасгир мекунад. Ин аст, ки ба қадри афроде мисли Беҳзоди Саидмурод бояд расид ва сафи ононро, чи дар музофоти ҷумҳурӣ ва чи дар марокизи ватани азиз, то имкон ҳаст, зиёд кард. Аз таҷрибаи рӯшангарию фарҳангпарварии онон бояд омӯхт ва шахсияташонро ба таври саросарӣ муаррифию реклом кард.
Бо истифода аз фурсат, ба устод Беҳзод ва кулли фарҳангиёни содиқу асили музофотӣ, ки новобаста ба мушкилоти зиндагӣ дар масири худогоҳию худшиносии миллӣ ва бедории фикрӣ гомҳои устувор бармедоранд, саломатии бардавом, қудрату тавоноии мудавом ва суботу оромиши рӯзгор дар ҳар субҳу шом таманно мекунам.
Бо эҳтиром,
Нозим Нурзода,
пажуҳишгар