(сафарнигошт)

 Дӯстиву ҳамгироӣ миёни миллатҳо аз қадим яке аз унсурҳои асосии ақвоми ориёӣ буд. Пайкорҳои шоистаи Куруши Бузург ва дигар сарварони давлати миллии Ҳахоманишӣ, аз ҷумла озодии куллӣ додан ба намояндагони миллатҳои гуногун барои ҳифзу нигаҳдориву густариши фарҳангҳои худ, намунаи хубест барои тасдиқи он. Дар замони муосир давлати миллии тоҷикон -- Тоҷикистони соҳибистиқлол, низ бар пояи ин фарҳанги воло дар сатҳи минтақаву ҷаҳон ҳамеша дӯстиву ҳамгироӣ меҷӯяд. Ба қавли устод Мирзо Турсунзода:

 Дар замони муосир, ки ҷаҳон бо мушкилоти гуногуни геополитикӣ ва иҷтимоӣ рӯбарӯ аст, падидаҳои терроризм ва экстремизм ҳамчун таҳдидҳои ҷиддӣ ба амнияти байналмилалӣ ва рушди ҷомеаҳо зуҳур кардаанд. Ин падидаҳо на танҳо ҳамчун шаклҳои зӯроварӣ, балки ҳамчун воситаи сиёсӣ барои расидан ба ҳадафҳои муайян истифода мешаванд. Терроризм ҳамчун мафҳум аз забони лотинӣ (terror – дахшат, ҳарос) гирифта шудааст ва ба маънои муосири худ дар охири асри XVIII, ҳангоми Инқилоби Бузурги Фаронса пайдо шудааст. Дар он замон, терроризм ҳамчун сиёсати давлатӣ барои тарсонидани мухолифон истифода мешуд. Аммо дар замони муосир, терроризм навъе аз силоҳҳои абарқудратҳо гаштааст, ки тавассути он нуфузи геополитикии худро афзун мегардонанд.

(гузориши иҷмолӣ аз ҷараёни баргузории конференсияи илмӣ-амалии байналмилалӣ таҳти унвони “Пажуҳиш дар таърих ва тамаддуни Ориёӣ: дирӯз ва имрӯз” дар ҳошияи пешниҳодоти саривақтии Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар заминаи таъсиси Конуни тамаддуни Ориёӣ ва Маркази байналмилалии Наврӯз дар шаҳри Душанбе – 19-уми марти соли 2026)

  Гузаронидани ҳамоишу конференсияҳои илмӣ-назариявии байналмилалӣ дар Раёсат, марказ ва пажуҳишгоҳҳои Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ба ҳукми анъана даромадааст. Бо таваҷҷуҳ ба силсилаи чолишҳои имрӯзӣ, аз ҷумла зуҳури буҳрони беҳувиятӣ, мушкилоти фикрӣ, канороӣ бо хурофоту таассуби мазҳабӣ, дуршавӣ аз арзишҳои миллию ҷаҳоншиносии фалсафӣ, парешонии қишри равшангарӣ ва зери бори хушкандешӣ қарор гирифтани ниҳодҳои фикрию маданӣ, ташкил ва гузаронидани конфронсу ҳамоишҳои илмӣ-назариявӣ ва нишасту маҳфилҳои фарҳангӣ-фароғатӣ амри зарурист. Маҳз бо ин ҳадафу ният дар муҳити академӣ бо ҳузури донишмандону коршиносон ва пажуҳишгарону ихлосмандон конфронсу ҳамоишҳои минтақавию байналмилалӣ ва маҳфилу нишастҳои фарҳангӣ-фароғатӣ доир мегарданд ва аз ин тариқ вазъи ҷаҳоншиносии илмӣ-фалсафӣ, биниши миллӣ ва завқи бадеӣ-эстетикии насли ҷавони муҳаққиқ беҳбуд меёбад.

   Якум. Суннату ойинҳо нигаҳдоранда ва муҳофизу пайвандгари мо бо пешинаву гузаштаи таърихӣ мебошанд. Дар ин миён Наврӯз ва маросимоти наврӯзӣ аз қидмати деринаи таърихӣ бархурдор аст ва моро бо гузаштаву собиқаи таърихӣ, суннатӣ, ойинӣ, ахлоқӣ, ҳувиятӣ ва фарҳангӣ пайванд медиҳад. Ба назари донишмандон, аз ҷумла ҷомеашинос Алии Шариатӣ, ҷашну идҳои мутааддиде дорем, ки моро аз берун ба солонҳо, толорҳо, ҳуҷраҳои бузург ва фазои дохилӣ мекашанд ва дар маҳдудаҳо нигоҳ медоранд. Аммо Наврӯз ва чанде аз ҷашнҳои куҳану бостонии аҷдодӣ (ба шумули Сада, Ялдо, Тиргон ва Меҳргон) аз ин қоида истисноанд ва бо шукӯҳу таҷамулоте, ки доранд, мардумро аз маҳдудаҳои танг ба берун – ба кӯҳу пушта ва дашту водиҳо мекашанд ва аз маҳдудаҳои танг наҷот мебахшанд. Ба ин маъно, Наврӯз бо маросимоту ойину суннатҳои дерину пешин мардумро ба табиат ва ҳолу ҳавои табиӣ фаро мехонад ва аз ташвишоти зиндагӣ мунсариф месозад.