Ақл қувват гирад аз ақли дигар,

Найшакар комил шавад аз найшакар.

                                                   Мавлоно

  Дар бораи таассури Мавлоно аз устод Рудакӣ аввалин бор рӯдакишиноси бузург устод Саид Нафисӣ дар китоби «Муҳити зиндагӣ ва аҳволу ашъори Рӯдакӣ» маълумот додааст. Ӯ дар бахши «Мазомини Рӯдакӣ дар ашъори дигарон» таваҷҷуҳи машоихи тасаввуфи Эронро ба устод Рудакӣ зикр карда, ду танро дар ин раҳгузар, яъне татаббуъ дар ашъори Рудакӣ пешгом мешуморад. Яке Абусаиди Абулхайр, дигаре Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ. Бад-ин маънӣ, ӯ дар фасли «Абусаиди Абулхайр ва Рудакӣ» чунин менависад: «Яке аз корҳои бисёр писандидаи машоихи тасаввуфи Эрон ин будааст, ки барои ҷалби таваҷҷуҳи муридону касоне, ки мехостанд эшонро ба худ наздик кунанд, ашъори шурангези муассиру шево ба забони форсӣ дар мувоизу таълимоти худ мехонданд. Гоҳе ин ашъорро иртиҷолан худ месуруданд ва гоҳе низ аз бузургони сухансарои Эрон истишҳод мекарданд. Ва дар ин замина ду тан аз ин бузургон беш аз дигарон эҳтимом доштанд. Яке орифи машҳур Абусаиди Абулхайр будааст ва дигаре орифи номвар Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ». 1

 (сафарнигошт)

 Дӯстиву ҳамгироӣ миёни миллатҳо аз қадим яке аз унсурҳои асосии ақвоми ориёӣ буд. Пайкорҳои шоистаи Куруши Бузург ва дигар сарварони давлати миллии Ҳахоманишӣ, аз ҷумла озодии куллӣ додан ба намояндагони миллатҳои гуногун барои ҳифзу нигаҳдориву густариши фарҳангҳои худ, намунаи хубест барои тасдиқи он. Дар замони муосир давлати миллии тоҷикон -- Тоҷикистони соҳибистиқлол, низ бар пояи ин фарҳанги воло дар сатҳи минтақаву ҷаҳон ҳамеша дӯстиву ҳамгироӣ меҷӯяд. Ба қавли устод Мирзо Турсунзода:

 Дар замони муосир, ки ҷаҳон бо мушкилоти гуногуни геополитикӣ ва иҷтимоӣ рӯбарӯ аст, падидаҳои терроризм ва экстремизм ҳамчун таҳдидҳои ҷиддӣ ба амнияти байналмилалӣ ва рушди ҷомеаҳо зуҳур кардаанд. Ин падидаҳо на танҳо ҳамчун шаклҳои зӯроварӣ, балки ҳамчун воситаи сиёсӣ барои расидан ба ҳадафҳои муайян истифода мешаванд. Терроризм ҳамчун мафҳум аз забони лотинӣ (terror – дахшат, ҳарос) гирифта шудааст ва ба маънои муосири худ дар охири асри XVIII, ҳангоми Инқилоби Бузурги Фаронса пайдо шудааст. Дар он замон, терроризм ҳамчун сиёсати давлатӣ барои тарсонидани мухолифон истифода мешуд. Аммо дар замони муосир, терроризм навъе аз силоҳҳои абарқудратҳо гаштааст, ки тавассути он нуфузи геополитикии худро афзун мегардонанд.

(гузориши иҷмолӣ аз ҷараёни баргузории конференсияи илмӣ-амалии байналмилалӣ таҳти унвони “Пажуҳиш дар таърих ва тамаддуни Ориёӣ: дирӯз ва имрӯз” дар ҳошияи пешниҳодоти саривақтии Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар заминаи таъсиси Конуни тамаддуни Ориёӣ ва Маркази байналмилалии Наврӯз дар шаҳри Душанбе – 19-уми марти соли 2026)

  Гузаронидани ҳамоишу конференсияҳои илмӣ-назариявии байналмилалӣ дар Раёсат, марказ ва пажуҳишгоҳҳои Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ба ҳукми анъана даромадааст. Бо таваҷҷуҳ ба силсилаи чолишҳои имрӯзӣ, аз ҷумла зуҳури буҳрони беҳувиятӣ, мушкилоти фикрӣ, канороӣ бо хурофоту таассуби мазҳабӣ, дуршавӣ аз арзишҳои миллию ҷаҳоншиносии фалсафӣ, парешонии қишри равшангарӣ ва зери бори хушкандешӣ қарор гирифтани ниҳодҳои фикрию маданӣ, ташкил ва гузаронидани конфронсу ҳамоишҳои илмӣ-назариявӣ ва нишасту маҳфилҳои фарҳангӣ-фароғатӣ амри зарурист. Маҳз бо ин ҳадафу ният дар муҳити академӣ бо ҳузури донишмандону коршиносон ва пажуҳишгарону ихлосмандон конфронсу ҳамоишҳои минтақавию байналмилалӣ ва маҳфилу нишастҳои фарҳангӣ-фароғатӣ доир мегарданд ва аз ин тариқ вазъи ҷаҳоншиносии илмӣ-фалсафӣ, биниши миллӣ ва завқи бадеӣ-эстетикии насли ҷавони муҳаққиқ беҳбуд меёбад.