(Мулоҳизоте иҷмолӣ дар ҳошияи намоишномаи “Тоҷгузори миллат”-и Театри давлатии академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ)

    Аз замоне ки театр ба унвони падидаи маънавию ҳунарию маданӣ дар ҷаҳон ва махсусан, Юнон ба вуҷуд омад, ҳадафи муҳиму калидӣ ва ба истилоҳ, сверхзадача – огоҳибахшӣ, худафрӯзӣ, худсозӣ ва андешамандиро дунбол мекард. Нахустин театрҳое, ки дар Юнон ба вуҷуд омаданд, ба хотири баланд бурдани сатҳи огоҳиҳои мардум, бомаърифат ва хештаншинос кардани ҷомеа намоишномаҳо омодаву пешкаши тамошобинон мекарданд ва аз ин тариқ театрравию театршиносӣ дар Юнонзамин мақбулу машруъ шуд. Баъдан, театри юнонӣ, ормонҳои мардумӣ, омоли файласуфони минтақавӣ ва бахусус, насли огоҳу хирадманди ҳавзаи тамаддуниро дар қолиби намоишномаҳои театрӣ ба намоиш гузошта, бад-ин васила раванди худсозию худафрӯзию худогоҳию хештаншиносию андешамандиро таҳкиму тақвият мебахшид.

(Дар ҳошияи суханронии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Саммити минтақавии экологӣ)

  Ба пешвози Рӯзи Замин (22 апрел), ки аз соли 1971 инҷониб дар саросари кураи арз таҷлил мегардад, аз 22 то 24 апрели соли 2026 дар шаҳри Остонаи Ҷумҳурии Қазоқистон Саммити минтақавии экологӣ (RES 2026) таҳти унвони «Диди муштарак барои ояндаи устувор» баргузор гардида, таҳлилу баррасии мавзуъҳое, чун коҳишёбии захираҳои об, тағйирёбии иқлим, мубориза бо биёбоншавӣ ва иқтисоди сабз дар меҳвари ҳамоиши мазкур қарор доштанд. Зеро дар шароити имрӯза, ки буҳронҳои глобалии экологӣ тамоми сатҳи сайёраро фаро гирифтаанд, истифодаи оқилонаи захираҳои оби кӯлу дарёҳои фаромарзӣ, обшавии босуръати пиряхҳо, андешидани тадбирҳои мутобиқшавӣ ба гармшавии глобалии иқлим, таҷдиди заминҳои таназзулёфтаю биёбонгашта ва гузариш ба иқтисоди сабзу камкарбон ба масоили бунёдии экологии кишварҳои ҳавзаи баҳри Арал, балки тамоми давлатҳои ҷаҳон табдил ёфтааст.

   Вазъи мураккаб дар манотиқи гуногуни дунё, шиддат гирифтани рақобатҳои геосиёсӣ ва геоиқтисодӣ ба хотири аз нав тақсим кардани ҷаҳон, мавҷи нави “ҷанги сард”, мусаллаҳшавии бошитоб, заиф гардидани меъёрҳои ҳуқуқи байналмилалӣ ва дигар равандҳои пуртаззод дар арсаи байналмилалӣ ҳамоно мояи нигаронӣ боқӣ мемонад.

  Да чунин шароит моро зарур аст, ки дар баробари иштироки фаъол дар равандҳои глобалӣ, дар ҳамбастагӣ бо ҷомеаи ҷаҳонӣ бо саъю талошҳоямон барои расидан ба ҳадафҳои созанда – пойдории сулҳу субот ва таъмини амнияти фарогир кӯшиш намоем.

   Тарбия раванди ҳадафманди иҷтимоиест, ки тавассути он шахсият сохта шуда, барои хидмат ба ҷомеа омода мегардад. Аз ин ҷост, ки тарбия ба унвони падидаи маърифатӣ на танҳо аз як инсон шахсият месозад, балки ӯро масъулият бахшида, дар хидмати ҷомеа қарор медиҳад. Аз сӯйи дигар, аз тариқи барномарезиҳои тарбиятӣ хотираи таърихӣ ва ба истилоҳ, ҳофизаи ҷамъӣ ҳифз мегардад ва аз насле ба насли дигар интиқол меёбад. Ба ин маънӣ, поягузори мактаби физиологии рус Иван Петрович Павлов (1849-1936), тарбиятро  механизми таъмини ҳифзи хотираи таърихии мардум (ҷомеа, омма)  талаққӣ кардааст.