Ба рухи соқии парипайкар

Ҳамчу Ҳофиз бинӯш бодаи ноб!

                                             Ҳофиз

  Маълум аст, ки Ҳофиз шоири пурмутолиа, алоқаманди китоб, ошно ба таърихи гузаштаи миллат ва рамзу рози шоирӣ буда, дар баҳраҷӯӣ, ҷавобгӯӣ, ахзи маънӣ, бозсозии ашъори аз шуарои пешин яди байзо дорад. Аммо аксари пайравиҳояш ошкор нестанд, чун аз гӯяндагонашон ном намебарад, ба мушкилӣ метавон бисёре аз сарчашмаҳои эҷоди ӯро пайдо кард. Аз ин рӯ, ба сарчашмаҳои афкори орои Ҳофиз касе метавонад ба дурустӣ пай бибарад, ки аз ашъори Рӯдакӣ сар карда, то шоирони ҳамзамони Ҳофизро мавриди мутолиа қарор дода бошад, зеро Ҳофиз, тавре ки маълум аст, ба ҷуз аз Қуръон, тамҳидот ва номаҳои Айнулқузот, «Мирсод-ул-ибод»-и Наҷмуддини Розӣ, «Мисбоҳ-ул-ҳидоя»-и Маҳмуди Кошонӣ, «Савонеъ»-и Аҳмади Ғазолӣ, «Ламаъот»-и Ироқӣ, осори Ибни Арабӣ, девони шоирони араб ва ғайра, пеш аз ҳама, аз осори адибони қабл аз худ ва ҳамзамонаш пайравӣ намуда, аз каломашон илҳом гирифтааст, аммо таассури ӯ муҳаққиқона аст, яъне бартар аз ашъоре ки ба онҳо пайравӣ кардаву назира гуфтааст. Бино бар ин, суханаш хосу омро мақбул афтода. Аммо аз шоирони пешинамон, ки Ҳофиз бо сухани онҳо назар доштаву аз осорашон суд ҷустааст, бештар аз ҳама ба устод Рӯдакӣ назар доштааст, зеро бисмиллоҳи раҳмони раҳими шеъри мо аз осори Рӯдакӣ сар мешавад. Беҳуда устод Рӯдакиро сари шоирон нахондаанд. Бино бар ин, ҳар шоире, ки дар шеъру адаби мо рӯ ба сухан меорад, аз рӯи мантиқ ва одобу эҳтиром, пеш аз ҳама, рӯ ба каломи устод Рӯдакӣ меорад ва ба пайравию тазмини осор ва ҳамду санояш мепардозад. Ҳофиз яке аз онҳост, зеро, ба қавли шоир:

Ақл қувват гирад аз ақли дигар,

Найшакар комил шавад аз найшакар.

                                                   Мавлоно

  Дар бораи таассури Мавлоно аз устод Рудакӣ аввалин бор рӯдакишиноси бузург устод Саид Нафисӣ дар китоби «Муҳити зиндагӣ ва аҳволу ашъори Рӯдакӣ» маълумот додааст. Ӯ дар бахши «Мазомини Рӯдакӣ дар ашъори дигарон» таваҷҷуҳи машоихи тасаввуфи Эронро ба устод Рудакӣ зикр карда, ду танро дар ин раҳгузар, яъне татаббуъ дар ашъори Рудакӣ пешгом мешуморад. Яке Абусаиди Абулхайр, дигаре Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ. Бад-ин маънӣ, ӯ дар фасли «Абусаиди Абулхайр ва Рудакӣ» чунин менависад: «Яке аз корҳои бисёр писандидаи машоихи тасаввуфи Эрон ин будааст, ки барои ҷалби таваҷҷуҳи муридону касоне, ки мехостанд эшонро ба худ наздик кунанд, ашъори шурангези муассиру шево ба забони форсӣ дар мувоизу таълимоти худ мехонданд. Гоҳе ин ашъорро иртиҷолан худ месуруданд ва гоҳе низ аз бузургони сухансарои Эрон истишҳод мекарданд. Ва дар ин замина ду тан аз ин бузургон беш аз дигарон эҳтимом доштанд. Яке орифи машҳур Абусаиди Абулхайр будааст ва дигаре орифи номвар Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ». 1

(дар ҳошияи 35-умин солгарди Истиқлоли давлатӣ)

   Аз фурсати мусоиди соҳибистиқлолӣ ва фазои бози ватанӣ истифода намуда, ҷашни бошукӯҳи 35-умин солгарди Истиқлоли давлатиро табрик мегӯям. Ҷашни миллӣ-давлатии 35-солагии Истиқлоли давлатӣ муборак, ҳамватанони гиромӣ!

  Дар ҳошияи 35-умин солгарди ҷашни Истиқлоли давлатӣ ва дар доираи мавзуи “Соҳибистиқлолӣ—имкони худогоҳию худшиносӣ” нукоти иҷмолиеро хидмати шумо-хонандагони матбуоти даврӣ ва  корбарони шабакаҳои иҷтимоӣ арз медорам:

(Андешаҳо дар ҳошияи 35-умин солгарди Истиқлоли давлатӣ)

    Чун дар арафаи 35-умин солгарди ҷашни бошукӯҳи миллӣ-давлатӣ -- Истиқлоли давлатӣ қарор дорем, кулли ҳамватанон ва тамомии тоҷиктаборони ҷаҳонро ба ифтихори ин ҷашни умумимиллию умумидавлатӣ шодбош мегӯем ва умед мекунем, ки истиқлолу ваҳдати миллӣ ҷовидонӣ бошад.

   Муҳимтар аз ҳама, истиқлолу озодӣ, дар баробари ҳаёту зиндагӣ ва донишу хиради фардию ҷамъӣ, аслу арзиши калидии инсонист ва танҳо миллату халқиятҳое ба дараҷаи истиқлолу озодӣ расидаву мерасанд, ки пеш аз ҳама, огоҳӣ ва истиқлоли фикрию зеҳнӣ дошта бошанд. Миллате, ки ба дараҷаи огоҳӣ ва истиқлоли фикрию зеҳнӣ нарасидааст, ба қадри озодию истиқлоли сиёсию давлатӣ ҳаргиз нарасидаву намерасад. Шинохт аз худ ва дигарон, ташхиси мушкилоти фикрию зеҳнӣ, шиносоии уқдаҳои сириштию ботинӣ ва мунтаҳо, огоҳӣ аз равандҳои дохилию хориҷӣ миллатро ба сатҳи озодию истиқлол мерасонад ва дар баробари таҳдиду хатарҳои дохилию минтақавию глобалӣ муқовим месозад.