(гузориши иҷмолӣ аз ҷараёни баргузории конференсияи илмӣ-амалии байналмилалӣ таҳти унвони “Пажуҳиш дар таърих ва тамаддуни Ориёӣ: дирӯз ва имрӯз” дар ҳошияи пешниҳодоти саривақтии Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар заминаи таъсиси Конуни тамаддуни Ориёӣ ва Маркази байналмилалии Наврӯз дар шаҳри Душанбе – 19-уми марти соли 2026)

  Гузаронидани ҳамоишу конференсияҳои илмӣ-назариявии байналмилалӣ дар Раёсат, марказ ва пажуҳишгоҳҳои Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ба ҳукми анъана даромадааст. Бо таваҷҷуҳ ба силсилаи чолишҳои имрӯзӣ, аз ҷумла зуҳури буҳрони беҳувиятӣ, мушкилоти фикрӣ, канороӣ бо хурофоту таассуби мазҳабӣ, дуршавӣ аз арзишҳои миллию ҷаҳоншиносии фалсафӣ, парешонии қишри равшангарӣ ва зери бори хушкандешӣ қарор гирифтани ниҳодҳои фикрию маданӣ, ташкил ва гузаронидани конфронсу ҳамоишҳои илмӣ-назариявӣ ва нишасту маҳфилҳои фарҳангӣ-фароғатӣ амри зарурист. Маҳз бо ин ҳадафу ният дар муҳити академӣ бо ҳузури донишмандону коршиносон ва пажуҳишгарону ихлосмандон конфронсу ҳамоишҳои минтақавию байналмилалӣ ва маҳфилу нишастҳои фарҳангӣ-фароғатӣ доир мегарданд ва аз ин тариқ вазъи ҷаҳоншиносии илмӣ-фалсафӣ, биниши миллӣ ва завқи бадеӣ-эстетикии насли ҷавони муҳаққиқ беҳбуд меёбад.

   Якум. Суннату ойинҳо нигаҳдоранда ва муҳофизу пайвандгари мо бо пешинаву гузаштаи таърихӣ мебошанд. Дар ин миён Наврӯз ва маросимоти наврӯзӣ аз қидмати деринаи таърихӣ бархурдор аст ва моро бо гузаштаву собиқаи таърихӣ, суннатӣ, ойинӣ, ахлоқӣ, ҳувиятӣ ва фарҳангӣ пайванд медиҳад. Ба назари донишмандон, аз ҷумла ҷомеашинос Алии Шариатӣ, ҷашну идҳои мутааддиде дорем, ки моро аз берун ба солонҳо, толорҳо, ҳуҷраҳои бузург ва фазои дохилӣ мекашанд ва дар маҳдудаҳо нигоҳ медоранд. Аммо Наврӯз ва чанде аз ҷашнҳои куҳану бостонии аҷдодӣ (ба шумули Сада, Ялдо, Тиргон ва Меҳргон) аз ин қоида истисноанд ва бо шукӯҳу таҷамулоте, ки доранд, мардумро аз маҳдудаҳои танг ба берун – ба кӯҳу пушта ва дашту водиҳо мекашанд ва аз маҳдудаҳои танг наҷот мебахшанд. Ба ин маъно, Наврӯз бо маросимоту ойину суннатҳои дерину пешин мардумро ба табиат ва ҳолу ҳавои табиӣ фаро мехонад ва аз ташвишоти зиндагӣ мунсариф месозад.

  Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти сарварӣ ва роҳнамоии бевоситаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, тавъам ба пешбурду татбиқи амалии ҳадафҳои Рўзномаҳои ҷаҳонии обу иқлим ва пешниҳоди иқдомҳои глобалии марбут ба захираҳои об, тағйирёбии иқлим, ҳифзи пиряхҳо, дар баргузории ҳамоишу чорабиниҳои сатҳи баланди байналмилалию минтақавӣ таҷрибаи бузург дорад. Зеро Тоҷикистон ҳамчун кишвари ташаббускори ғояҳои ҷаҳонии обу иқлим давоми солҳои соҳибистиқлолӣ ба беш аз 10 конвенсияи байналмилалии экологӣ ҳамроҳ гардида, дар заминаи ҳамкориҳои дуҷониба тамоми уҳдадориҳоро ба сомон расонидааст. Ҳамзамон, Ҷумҳурии Тоҷикистон дар доираи ду ниҳоди бузурги ҷаҳонии марбут ба тағйирёбии иқлим ва захираҳои об – Конвенсияи қолабии СММ оид ба тағйирёбии иқлим ва Шурои ҷаҳонии об, ки мувофиқан аз соли 1995 ҳар соле конференсияҳои тарафҳои конвенсия ва аз соли 1997 ҳар се сол форумҳои ҷаҳонии обро баргузор менамоянд, фаъолияти хеле назаррас дорад.

 «Саҳми ҷавонон дар ҳифзи Модар – Ватан шоистаи таҳсин буда, онҳо дар тамоми ҷузъу томҳои Қувваҳои Мусаллаҳ ва дигар сохторҳои ҳарбӣ содиқона хизмат мекунанд».  Эмомалӣ Раҳмон

Ҳар сол Рӯзи артиши миллӣ дар Тоҷикистон бо шукуҳи махсус ҷашн гирифта мешавад. Зеро маҳз артиш такягоҳу муҳофизи давлату миллати мост. Пешвои миллат ба артиши миллӣ таваҷҷуҳи хос дошта, ба таври доимӣ ба сарбозону афсарони шуҷоъи Ватан, ки асосан ҷавононанд ғамхории падарона зоҳир менамоянд. Воқеан, Артиши миллӣ имрӯз мактаби бузурги мардонагию ҷасорат, далерию шуҷоат аст, ки ҳазорон навҷавонро тарбия менамояд ва ба роҳи дурусту пурифтихори ҳимояи Ватан ҳидоят мекунад.