(Андешае чанд дар ҳошияи нахустнамоиши намоишномаи “Бобоҷон Ғафуров” (аз рӯйи асари рӯзноманигор ва муаррихи маъруфи ватанӣ, устод Иброҳим Усмонов дар таҳияи коргардони шинохтаи миллӣ устод Абдулҳафиз Қодирӣ)-и Театри таҷрибавии тамошобини ҷавони ба номи М. Қосимов

  Театр ва ҳунари театрӣ, дар воқеъ, ба навъи фарҳанги элитарӣ шомил мешавад ва фарҳанги элитарӣ (элитарная культура) танҳо ва танҳо ба хотири бароварда сохтани ниёзҳои фикрию маърифатии ҷомеа созмон ёфтааст. Бо таваҷҷуҳ ба ниёзҳои фикрию зеҳнию маърифатӣ, одамон ва қишрҳои гуногуни иҷтимоӣ ба театр мераванд ва бо дидани намоишномаҳои театрӣ талаботи маънавии худро қонеъ мегардонанд. Кош, миёни кулли табақоти иҷтимоию мадании ватанӣ рафтан ба театр ва лаззат бурдан аз ин навъи фарҳанги элитарӣ ба суннату анъанаи доимӣ табдил ёбад.

(Мулоҳизоте иҷмолӣ дар ҳошияи намоишномаи “Тоҷгузори миллат”-и Театри давлатии академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ)

    Аз замоне ки театр ба унвони падидаи маънавию ҳунарию маданӣ дар ҷаҳон ва махсусан, Юнон ба вуҷуд омад, ҳадафи муҳиму калидӣ ва ба истилоҳ, сверхзадача – огоҳибахшӣ, худафрӯзӣ, худсозӣ ва андешамандиро дунбол мекард. Нахустин театрҳое, ки дар Юнон ба вуҷуд омаданд, ба хотири баланд бурдани сатҳи огоҳиҳои мардум, бомаърифат ва хештаншинос кардани ҷомеа намоишномаҳо омодаву пешкаши тамошобинон мекарданд ва аз ин тариқ театрравию театршиносӣ дар Юнонзамин мақбулу машруъ шуд. Баъдан, театри юнонӣ, ормонҳои мардумӣ, омоли файласуфони минтақавӣ ва бахусус, насли огоҳу хирадманди ҳавзаи тамаддуниро дар қолиби намоишномаҳои театрӣ ба намоиш гузошта, бад-ин васила раванди худсозию худафрӯзию худогоҳию хештаншиносию андешамандиро таҳкиму тақвият мебахшид.

(Дар ҳошияи суханронии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Саммити минтақавии экологӣ)

  Ба пешвози Рӯзи Замин (22 апрел), ки аз соли 1971 инҷониб дар саросари кураи арз таҷлил мегардад, аз 22 то 24 апрели соли 2026 дар шаҳри Остонаи Ҷумҳурии Қазоқистон Саммити минтақавии экологӣ (RES 2026) таҳти унвони «Диди муштарак барои ояндаи устувор» баргузор гардида, таҳлилу баррасии мавзуъҳое, чун коҳишёбии захираҳои об, тағйирёбии иқлим, мубориза бо биёбоншавӣ ва иқтисоди сабз дар меҳвари ҳамоиши мазкур қарор доштанд. Зеро дар шароити имрӯза, ки буҳронҳои глобалии экологӣ тамоми сатҳи сайёраро фаро гирифтаанд, истифодаи оқилонаи захираҳои оби кӯлу дарёҳои фаромарзӣ, обшавии босуръати пиряхҳо, андешидани тадбирҳои мутобиқшавӣ ба гармшавии глобалии иқлим, таҷдиди заминҳои таназзулёфтаю биёбонгашта ва гузариш ба иқтисоди сабзу камкарбон ба масоили бунёдии экологии кишварҳои ҳавзаи баҳри Арал, балки тамоми давлатҳои ҷаҳон табдил ёфтааст.

   Вазъи мураккаб дар манотиқи гуногуни дунё, шиддат гирифтани рақобатҳои геосиёсӣ ва геоиқтисодӣ ба хотири аз нав тақсим кардани ҷаҳон, мавҷи нави “ҷанги сард”, мусаллаҳшавии бошитоб, заиф гардидани меъёрҳои ҳуқуқи байналмилалӣ ва дигар равандҳои пуртаззод дар арсаи байналмилалӣ ҳамоно мояи нигаронӣ боқӣ мемонад.

  Да чунин шароит моро зарур аст, ки дар баробари иштироки фаъол дар равандҳои глобалӣ, дар ҳамбастагӣ бо ҷомеаи ҷаҳонӣ бо саъю талошҳоямон барои расидан ба ҳадафҳои созанда – пойдории сулҳу субот ва таъмини амнияти фарогир кӯшиш намоем.