Солҳост, ки дар қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон 30-юми сентябр ба унвони Рӯзи Мавлоно шинохта шуда, дар ин рӯз доираҳои илмию маданӣ ва адабию фарҳангии кишвар чорабиниҳо ва нишасту маҳфилҳо баргузор карда, аз ин тариқ хотираи неки ин мутафаккир, ориф ва шоири бузурги миллиро гиромӣ медоранд. Махсусан, дар радиои Тоҷикистон бо ҳузури шахсиятҳои матраҳи илму адабу ҳунари ватанӣ тариқи барномаҳои ҷаззобу ҷолиби мустақим солрӯзи устод Рӯдакию Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ бо шукӯҳу шаҳомати вежа таҷлил мегардад ва ин гуна иқдом ба суннату анъанаи нек дар фазои радиоии миллӣ табдил ёфтааст, ки хеле умедворкунанда мебошад.

БА ИСТИҚБОЛИ РУЗИ МАВЛОНО

Ҳеҷ одобеву тартибе маҷӯ,

Ҳар чӣ мехоҳад дили тангат, бигӯ.

                                            Мавлавӣ

  Ҳар ҷо ки расад пойи аспи қатаған,

На зинда ватан ёбад на мурда кафан.

                                                          Халқ

  Халқи тоҷик вақте ки дар асри  гузашта, пас аз 1000 соли бедавлатӣ, ба озодӣ расид, номи Рӯдакиро намедонист, аз ёд бурда буд, зеро дар мактабу мадорис шоирони миллии мо омӯхтан намешуданд, девонҳои Ҳофиз ва Бедил (ба хотири руҳи ирфонию суфиёна доштанашон) ва девонҳои туркии Фузулию Навоӣ омӯхта мешуданд. Ба андешаи устод Шакурӣ, «дар асрҳои охир дар бисёре аз мактабҳои ибтидоии тоҷикӣ (қариб дар ҳамаи шаҳрҳо) мунтахаби «Чор девон»-и узбекии Навоӣ баробари мунтахаби девони Ҳофизу Бедил ва ғазалиёти озарии Фузулӣ (на Рӯдакӣ – Ҷ.С.) китоби дарсӣ қарор ёфта буд». 1 Устод Рӯдакӣ ҳатто дар «гӯшаву канор ҳам ҳузур» надошт. Ба қавли Шафеъии Кадканӣ, «Фирдавсию Мавлавию Ҷомию Камоли Хуҷандию Хусрави Деҳлавӣ ҳам дар гӯшаву канор ҳузур доранд, аммо на ба вусъати Бедилу Ҳофиз». 2

 Ба рухи соқии парипайкар

Ҳамчу Ҳофиз бинӯш бодаи ноб!

                                             Ҳофиз

  Маълум аст, ки Ҳофиз шоири пурмутолиа, алоқаманди китоб, ошно ба таърихи гузаштаи миллат ва рамзу рози шоирӣ буда, дар баҳраҷӯӣ, ҷавобгӯӣ, ахзи маънӣ, бозсозии ашъори аз шуарои пешин яди байзо дорад. Аммо аксари пайравиҳояш ошкор нестанд, чун аз гӯяндагонашон ном намебарад, ба мушкилӣ метавон бисёре аз сарчашмаҳои эҷоди ӯро пайдо кард. Аз ин рӯ, ба сарчашмаҳои афкори орои Ҳофиз касе метавонад ба дурустӣ пай бибарад, ки аз ашъори Рӯдакӣ сар карда, то шоирони ҳамзамони Ҳофизро мавриди мутолиа қарор дода бошад, зеро Ҳофиз, тавре ки маълум аст, ба ҷуз аз Қуръон, тамҳидот ва номаҳои Айнулқузот, «Мирсод-ул-ибод»-и Наҷмуддини Розӣ, «Мисбоҳ-ул-ҳидоя»-и Маҳмуди Кошонӣ, «Савонеъ»-и Аҳмади Ғазолӣ, «Ламаъот»-и Ироқӣ, осори Ибни Арабӣ, девони шоирони араб ва ғайра, пеш аз ҳама, аз осори адибони қабл аз худ ва ҳамзамонаш пайравӣ намуда, аз каломашон илҳом гирифтааст, аммо таассури ӯ муҳаққиқона аст, яъне бартар аз ашъоре ки ба онҳо пайравӣ кардаву назира гуфтааст. Бино бар ин, суханаш хосу омро мақбул афтода. Аммо аз шоирони пешинамон, ки Ҳофиз бо сухани онҳо назар доштаву аз осорашон суд ҷустааст, бештар аз ҳама ба устод Рӯдакӣ назар доштааст, зеро бисмиллоҳи раҳмони раҳими шеъри мо аз осори Рӯдакӣ сар мешавад. Беҳуда устод Рӯдакиро сари шоирон нахондаанд. Бино бар ин, ҳар шоире, ки дар шеъру адаби мо рӯ ба сухан меорад, аз рӯи мантиқ ва одобу эҳтиром, пеш аз ҳама, рӯ ба каломи устод Рӯдакӣ меорад ва ба пайравию тазмини осор ва ҳамду санояш мепардозад. Ҳофиз яке аз онҳост, зеро, ба қавли шоир: